استاندارى مصر منصوب و ابوموسى اشعرى ، والى كوفه را ( به اصرار ديگران ) در پست خود ابقا كرد . « 1 » در عرصه فرهنگى و اعتقادى : جلوگيرى از انحرافات دينى كه در قالب سنّت‌شكنى و بدعت‌گرايى در جامعه رواج داشت و يكى از موارد مهمّ اتهامى خليفه سوم به‌شمار مىآمد . امام عليه السلام در سخنان و موضع‌گيرىهاى خود بر تقيد و تعهد خويش نسبت به سنّت نبوى تأكيد ورزيد و هر نوع مصلحت‌گرايى در احكام دين را مردود شمرد و به مصلحت انديشان در هر موردى پاسخ ردّ داد . امام عليه السلام در بيانى ، منشأ پيدايش جنگ‌هاى داخلى ميان مسلمانان را رسوخ شبهه و انحراف فكرى در ميان آنان مىدانست : امروز ما بدان جهت با برادران مسلمانمان وارد جنگ شده‌ايم كه انحراف ، كجى ، شبهه و تأويل در اسلام وارد شده است . « 2 » حسن بصرى در پاسخ كسى كه از او درباره امام پرسيده بود گفت : « راه دين را به مردم نماياند و زمانى كه دين به انحراف گراييده بود ، آن را راست كرد . » « 3 » امام عليه السلام در امر دين در هيچ شرايطى حاضر به مداهنه و مصالحه نبود و خود مىفرمود : به خدا سوگند ، هرگز در امر دينم مداهنه نكردم . « 4 » واكنش‌ها اصلاحات امام عليه السلام به همان اندازه كه براى توده مسلمانان به‌ويژه قشر مستضعف و ستمديده ، اميد بخش و شادى آفرين بود ، به غرور و حيثيّت اجتماعى و منافع مادّى قريش لطمه زد و آنان را به عكس‌العمل واداشت . آنان در آغاز سعى كردند با مذاكره ، حضرت را از انجام اصلاحات مورد نظر بازداشته ، خواسته‌هاى خويش را بر ايشان

--> ( 1 ) - تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 179 . ( 2 ) - نهج‌البلاغه ، خ 122 ، ص 179 . ( 3 ) - المصنّف ، ابن ابى شعبه ، ج 12 ، ص 83 . ( 4 ) - حياة فكرى و سياسى امامان شيعه ، ص 80 .